<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 vector-feature-night-mode-enabled skin-theme-clientpref-os vector-sticky-header-enabled" lang="fr" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Bernard Mathieu</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/Bernard_Mathieu"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Bernard_Mathieu rootpage-Bernard_Mathieu skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Bernard Mathieu</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="fr" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="fr" dir="ltr">
<div class="infobox_v3 infobox infobox--frwiki noarchive large"><div class="entete icon egypte-antique" style="background-color:#CCCCAA;color:#000000"><div>Bernard Mathieu<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r228712632">
/* start https://fr.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .entete.egypte-antique{background-image:url("./_mw_/Picto_infobox_ancient_Egypt.png")}
/* end https://fr.wikipedia.org/ */
</style></div></div><div><div class="images" style="padding:2px 0"></div></div><table><caption style="color:#000000;text-align:center;background-color:#CCCCAA">Fonction</caption><tbody><tr class="row1col" style="background-color:#CCCCAA"><th colspan="2" style="background-color:#CCCCAA"><a href="Directeur" title="Directeur">Directeur</a><br><span style="font-weight:normal"><a href="Institut_fran%C3%A7ais_d'arch%C3%A9ologie_orientale" title="Institut français d'archéologie orientale">Institut français d'archéologie orientale</a></span></th></tr><tr class="row1col"><th colspan="2"><span style="font-weight:normal"><time>1999</time>-<wbr><time>2005</time></span></th></tr><tr><th colspan="2" class="overflow infobox-navigateur" style="padding-bottom:2%;font-weight:normal"><div class="prev_bloc"><a href="Nicolas_Grimal" title="Nicolas Grimal">Nicolas Grimal</a></div><div class="next_bloc"><a href="Laure_Pantalacci" title="Laure Pantalacci">Laure Pantalacci</a></div></th></tr></tbody></table><table><caption style="color:#000000;text-align:center;background-color:#CCCCAA">Biographie</caption><tbody><tr class=""><th scope="row">Naissance</th><td class=""><div>
<time class="nowrap date-lien bday" datetime="1959-01-11" data-sort-value="1959-01-11"><a href="11_janvier" title="11 janvier">11</a> <a href="Janvier_1959" title="Janvier 1959">janvier</a> <a href="1959" title="1959">1959</a></time> <br><a href="Avallon" title="Avallon">Avallon</a></div></td></tr><tr class=""><th scope="row">Nationalité</th><td class=""><div>
<span class="wd_p27"><a href="France" title="France">française</a></span></div></td></tr><tr class=""><th scope="row">Activité</th><td class=""><div>
<span class="wd_p106"><a href="%C3%89gyptologue" title="Égyptologue">Égyptologue</a></span></div></td></tr></tbody></table></div>
<p><b>Bernard Mathieu</b> (né le <time class="nowrap bday" datetime="1959-01-11" data-sort-value="1959-01-11">11 janvier 1959</time> à <a href="Avallon" title="Avallon">Avallon</a>) est un <a href="%C3%89gyptologue" title="Égyptologue">égyptologue</a> <a href="France" title="France">français</a>. Il participa à de nombreuses missions archéologiques sur les temples de <a href="Karnak" title="Karnak">Karnak</a> ou à <a href="Saqqarah" title="Saqqarah">Saqqarah</a>. Ses publications portent notamment sur la langue et la littérature égyptiennes, sur les <a href="Textes_des_pyramides" title="Textes des pyramides">textes des pyramides</a>, et sur l'historiographie pharaonique.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Biographie">Biographie</h2></div>
<ul><li><a href="Agr%C3%A9gation_de_lettres_classiques" title="Agrégation de lettres classiques">Agrégation de lettres classiques</a> (1983)</li>
<li>Doctorat d'égyptologie<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup> (Paris <abbr class="abbr" title="3"><span class="romain" style="text-transform:uppercase">III</span></abbr>, 1989)</li>
<li>Adjoint aux publications à l'<a href="Institut_fran%C3%A7ais_d'arch%C3%A9ologie_orientale" title="Institut français d'archéologie orientale">Institut français d'archéologie orientale</a> du Caire (1990-1993)</li>
<li>Maître de conférences en égyptologie à l'Université Paul Valéry - Montpellier <abbr class="abbr" title="3"><span class="romain" style="text-transform:uppercase">III</span></abbr> (depuis 1993)</li>
<li>Habilitation à diriger des recherches, section CNU 21 (depuis 1999)</li>
<li>Directeur de l'<a href="Institut_fran%C3%A7ais_d'arch%C3%A9ologie_orientale" title="Institut français d'archéologie orientale">Institut français d'archéologie orientale</a> du Caire (de <time class="nowrap" datetime="1999-12" data-sort-value="1999-12">décembre 1999</time> à <time class="nowrap" datetime="2004-12" data-sort-value="2004-12">décembre 2004</time>)</li>
<li>Maître de conférences en égyptologie HDR hors classe, à l'Université Montpellier <abbr class="abbr" title="3"><span class="romain" style="text-transform:uppercase">III</span></abbr> (depuis 2005)</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading3"><h3 id="Fonctions">Fonctions</h3></div>
<ul><li>Membre du comité de lecture de la revue Bulletin de l'<a href="Institut_fran%C3%A7ais_d'arch%C3%A9ologie_orientale" title="Institut français d'archéologie orientale">Institut français d'archéologie orientale</a> du <a href="Le_Caire" title="Le Caire">Caire</a> (BIFAO) (depuis 1990)</li>
<li>Directeur de rédaction de la revue trimestrielle <i>Égypte, Afrique et Orient</i>, Centre Vauclusien d'égyptologie, Avignon (de 1996 à 2001)</li>
<li>Membre honoraire du Chapitre du Québec à Montréal de la Société pour l'étude de l'Égypte ancienne (depuis 2002)</li>
<li>Membre du comité de lecture de la revue <i>Archéo-Nil</i>. Bulletin de la Société pour l'étude des cultures prépharaoniques de la vallée du Nil, Paris (depuis 2003)</li>
<li>Membre du Board of Reviewers of the Annales du Services des Antiquités de l'Égypte, Le Caire (depuis 2003)</li>
<li>Membre correspondant du Deutsches archäologisches Institut Kairo (Institut archéologique allemand du Caire (depuis 2003)</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Publications">Publications</h2></div>
<ul><li><i>La Poésie amoureuse de l'Égypte ancienne. Recherches sur un genre littéraire au Nouvel Empire</i>, Bibliothèque d'études 115, <a href="Institut_fran%C3%A7ais_d'arch%C3%A9ologie_orientale" title="Institut français d'archéologie orientale">IFAO</a>, Le Caire, 1996 (récompensée en 1997 par le prix "Gaston Maspero", décerné par l'<a href="Acad%C3%A9mie_des_inscriptions_et_belles-lettres" title="Académie des inscriptions et belles-lettres">Académie des inscriptions et belles-lettres</a>) ;</li>
<li>Éditeur, avec C. Berger, des études sur l'Ancien Empire et la nécropole de Saqqâra dédiées à <a href="Jean-Philippe_Lauer" title="Jean-Philippe Lauer">Jean-Philippe Lauer</a>, Orientalia Monspeliensia <abbr class="abbr" title="9"><span class="romain" style="text-transform:uppercase">IX</span></abbr>, Université Paul Valéry, Montpellier, 1997 ;</li>
<li><i>Les textes de la pyramide de <span class="nowrap">Pépi <abbr class="abbr" title="premier">I<sup>er</sup></abbr></span></i>. Description et analyse (en collaboration avec J. Leclant, C. Berger-El Naggar, I. Pierre-Croisiau), Mémoires de l'Institut français d'archéologie orientale 118/1-2, <a href="IFAO" class="mw-redirect" title="IFAO">IFAO</a>, Le Caire, 2001 ;</li>
<li><span class="ouvrage" id="Grandet"><span class="ouvrage" id="Pierre_Grandet">avec <a href="Pierre_Grandet" title="Pierre Grandet">Pierre Grandet</a>, <cite class="italique">Cours d'Égyptien hiéroglyphique</cite> <small>[détail des éditions]</small><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rft.genre=book&rft.btitle=Cours+d%27%C3%89gyptien+hi%C3%A9roglyphique&rft.aulast=Grandet&rft.aufirst=Pierre&rfr_id=info%3Asid%2Ffr.wikipedia.org%3ABernard+Mathieu"></span></span></span></li>
<li>Éditeur, avec S. Bickel, de <i>D'un monde à l'autre. Textes des Pyramides et Textes des Sarcophages</i>, Bibliothèque d'études 139, <a href="Institut_fran%C3%A7ais_d'arch%C3%A9ologie_orientale" title="Institut français d'archéologie orientale">IFAO</a>, Le Caire, 2004 ;</li>
<li><i>La Pyramide de Khéops, une solution de construction inédite</i>, Bernard Mathieu (préface), Jean Kuzniar (auteur), Éditions du Rocher, 2017 ;</li>
<li><i>Les Textes de la pyramide de <span class="nowrap">Pépi <abbr class="abbr" title="premier">I<sup>er</sup></abbr></span></i>, Bernard Mathieu (auteur), Institut français Archeologie Orientale du Caire, <time class="nowrap" datetime="2018-11" data-sort-value="2018-11">novembre 2018</time> ;</li>
<li><i>La Littérature de l'Égypte ancienne</i>, tome I (2021), II (2021), III (2023), IV (2025), Paris, <a href="Les_Belles_Lettres" title="Les Belles Lettres">Les Belles Lettres</a>. Deux autres tomes sont à venir ;</li>
<li>Nombreux articles dans les revues spécialisées.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Notes_et_références"><span id="Notes_et_r.C3.A9f.C3.A9rences"></span>Notes et références</h2></div>
<div class="references-small decimal" style=""><div class="mw-references-wrap"><ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a> </span><span class="reference-text"><span class="ouvrage">« <a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.sudoc.fr/00703749X"><cite style="font-style:normal;">La poésie amoureuse de l'Egypte ancienne : recherches sur un genre littéraire au Nouvel Empire</cite></a> », sur <span class="italique">SUDOC</span> <small style="line-height:1em;">(consulté le <time class="nowrap" datetime="2018-02-18" data-sort-value="2018-02-18">18 février 2018</time>)</small></span></span>
</li>
</ol></div>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Liens_externes">Liens externes</h2></div>
<p class="mw-empty-elt">
</p>
<ul><li class="mw-empty-elt"></li>
<li><span class="liste-horizontale noarchive"><span class="wd_identifiers">Ressource relative à la recherche</span> : <ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://orcid.org/0000-0001-8015-770X"><span class="lang-en" lang="en">ORCID</span></a></li> </ul></span> </li>
<li class="mw-empty-elt"></li>
<li><div class="liste-horizontale"><span class="wd_identifiers"><a href="Autorit%C3%A9_(sciences_de_l'information)" title="Autorité (sciences de l'information)">Notices d'autorité</a></span> : <ul><li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://viaf.org/viaf/41886784">VIAF</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://isni.org/isni/0000000108912782">ISNI</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb121990537">BnF</a></span> (<span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://data.bnf.fr/ark:/12148/cb121990537">données</a></span>)</li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.idref.fr/030609607">IdRef</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://id.loc.gov/authorities/n95100780">LCCN</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://opac.sbn.it/nome/UBOV116838">Italie</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://data.bibliotheken.nl/id/thes/p182327000">Pays-Bas</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.nli.org.il/en/authorities/987007437720705171">Israël</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://nukat.edu.pl/aut/n%20%2099036860">NUKAT</a></span></li> <li><span class="nowrap uid noarchive"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://authority.bibsys.no/authority/rest/authorities/html/90759144">Norvège</a></span></li> </ul></div></li></ul>
<ul id="bandeau-portail" class="bandeau-portail"><li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de l’Égypte antique</span> </span></li> <li><span class="bandeau-portail-element"><span class="bandeau-portail-icone"><span class="mw-image-border noviewer" typeof="mw:File"></span></span> <span class="bandeau-portail-texte">Portail de la France</span> </span></li> </ul></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Cet article est issu de <a class="external text" title="Dernière modification le 2025-04-10" href="https://fr.wikipedia.org/wiki/?title=Bernard_Mathieu&oldid=224689984">Wikipédia</a>. Sauf mention contraire, le texte est disponible sous <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.fr">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a>. Des conditions supplémentaires peuvent s’appliquer aux fichiers multimédias.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>